การพัฒนาของญี่ปุ่น

ท้ายทศวรรษ 1860 มีการล้ม โชกุน และตั้งรัฐบาลใหม่ในนามของจักรพรรดิ แต่การ “ปฏิวัติเมจิ” เป็นการปฏิวัติจากเบื้องบน

โดย C. H.

ญี่ปุ่นเป็นกรณีพิเศษในโลกนอกเหนือจากยุโรป เพราะเป็นที่เดียวที่สามารถเดินหน้าพัฒนาเศรษฐกิจทุนนิยมได้ในคริสต์ศตวรรษที่ 19 ก่อนหน้านี้ญี่ปุ่นมีลักษณะสังคมคล้ายๆ กับระบบฟิวเดิลในยุโรป และได้รับอิทธิพลของเทคโนโลจี ศาสนา และภาษาเขียนจากจีน ในระบบนี้จะมีจักรพรรดิที่อ่อนแอ อำนาจจริงอยู่ในมือขุนนางที่ยึดครองพื้นที่ต่างๆ และอาศัยทหารอภิสิทธิ์ชน “ซามูไร” พวก ซามูไร นี้จะเป็นพวกที่ขูดรีดเกษตรกรโดยตรงและรบกับ ซามูไร ของขุนนางอื่น
   
ต้นคริสต์ศตวรรษที่ 17 ขุนนางตระกูล โทกุกาวา สามารถรบชนะขุนนางอื่นและตั้งตัวเป็นผู้มีอำนาจสูงสุดที่เรียกว่า “โชกุน” โดยที่ให้จักรพรรดิอยู่ต่อ แต่ไม่มีอำนาจ มีการปิดประเทศไม่ยอมให้ต่างชาติมาค้าขายยกเว้นเรือจีนและฮอลแลนด์ที่อนุญาตให้เข้ามาในท่าเรือที่เดียว มีการห้ามใช้อาวุธปืน เพื่อสร้างสันติภาพและความเจริญ โชกุน อาจคุมอำนาจได้ แต่ไม่สามารถยับยั้งการเปลี่ยนแปลงที่มาจากความเจริญของระบบค้าขาย พวกพ่อค้าที่เคยมีตำแหน่งทางสังคมต่ำ เริ่มมีอิทธิพลมากขึ้น ในปี 1853 เรือรบของอเมริกา 4 ลำภายใต้การบัญชาการของพลเรือเอก เพรี่ มาขู่และเรียกร้องให้รัฐบาลญี่ปุ่นเปิดประเทศสู่ระบบการค้าเสรี

รัฐบาลญี่ปุ่นเข้าใจดีว่าถ้าไม่ประนีประนอมสถานการณ์จะจบลงไม่ดีแบบจีน ซึ่งถูกมหาอำนาจตะวันตกครอบงำ แต่ซีกหนึ่งของชนชั้นปกครองไม่อยากให้มีการเปลี่ยนแปลงเลย ในขณะเดียวกันกลุ่ม ซามูไร ชั้นล่างได้ตั้งองค์กรขึ้นมาเพื่อเชิดชูจักรพรรดิและเพื่อต่อต้านพวก “ต่างชาติป่าเถื่อน” ในด้านหนึ่งองค์กรนี้เน้นอุดมการณ์โบราณ แต่ ซามูไร จำนวนหนึ่งในองค์กรเข้าใจดีว่าถ้าจะต่อต้านพวก “ต่างชาติป่าเถื่อน” จะต้องเร่งพัฒนาเศรษฐกิจ และกองกำลังของญี่ปุ่น และพวกนี้ได้โอกาสในการ “ปฏิวัติเมจิ”

ในท้ายทศวรรษ 1860 มีการล้ม โชกุน และตั้งรัฐบาลใหม่ในนามของจักรพรรดิ แต่การ “ปฏิวัติเมจิ” เป็นการปฏิวัติจากเบื้องบน โดยกลุ่มคนที่มาจากชนชั้นปกครองเก่า เขาต้องการผลักสังคมไปข้างหน้าและเปิดทางให้กับการพัฒนาของระบบทุนนิยม มีการสร้างรัฐรวมศูนย์ที่เข้มแข็ง และยกเลิกระบบฟิวเดิลเก่า ซึ่งพิสูจน์ว่าการเปลี่ยนแปลงสังคมเพื่อเข้าสู่ยุคทุนนิยมในประเทศล้าหลัง ทำได้โดยชนชั้นปกครองเก่าที่อาศัยอำนาจและการลงทุนของรัฐได้ ไม่จำเป็นต้องอาศัยการปฏิวัติของนายทุนอีกต่อไป

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s