อีโบลา เป็นภัยต่อมนุษย์เพราะความยากจน

ใจ อึ๊งภากรณ์

โรคระบาด อีโบลา เป็นภัยต่อมนุษย์ในขณะนี้เพราะความยากจนที่เกิดขึ้นภายใต้ระบบทุนนิยมตลาดเสรีในอัฟริกาตะวันตก ในประเทศไลบีเรียคาดว่ามีคนป่วยเกินพัน องค์กรอนามัยโลกคาดว่าในภูมิภาคอัฟริกาตะวันตกมีคนป่วยเกินสองพันและล้มตายกว่า 1300 คน แต่องค์กรแพทย์ไร้พรมแดนมองว่าน่าจะเป็นตัวเลขที่ต่ำเกินไป เพราะประชาชนส่วนใหญ่เข้าไม่ถึงระบบสาธารณะสุข

อีโบลา เป็น “โรคความยากจน” เพราะในหลายประเทศของอัฟริกาตะวันตก มีสงครามกลางเมืองเพื่อแย่งชิงทรัพยากร แต่ที่สำคัญยิ่งกว่านั้นคือรัฐบาลต่างๆ ไม่สนใจลงทุนในระบบสาธารณะสุขเลย

นางเอเลน จอห์นสัน เซอร์ลิฟ ได้รับการเลือกตั้งเป็นประธานาธบดีไลบีเรียสองรอบ เขาเป็นอดีตนักเศรษฐศาสตร์ของธนาคารโลก และนิยมชื่นชมนโยบายเสรีนิยมกลไกตลาด ในขณะที่นักเศรษฐศาสตร์กระแสหลักชมรัฐบาลของ เอเลน จอห์นสัน ว่าทำให้เศรษฐกิจขยายตัวอย่างต่อเนื่อง แต่พวกนี้ไม่สนใจรายละเอียดว่าประชาชนธรรมดาอยู่กันอย่างไร

ในเมืองมอนโรเวีย ซึ่งเป็นเมืองหลวงของไลบีเรีย ไม่มีโรงพยาบาลสาธารณะของรัฐแม้แต่แห่งเดียว สำหรับประชาชน 1.3 ล้านคน ซึ่งแปลว่าพลเมืองส่วนใหญ่เข้าไม่ถึงแพทย์หรือพยาบาล ในสลัมต่างๆ ของเมืองไม่มีห้องส้วม พยาบาลที่ต้องมารักษาคนไข้ อีโบลา ไม่มีเครื่องมือทันสมัยเพื่อป้องกันตนเอง จนต้องนัดหยุดงาน

มีแต่องค์กรแพทย์ไร้พรมแดนจากต่างประเทศเท่านั้นที่เข้ามาดูแลประชาชน

ในขณะที่รัฐบาลไลบีเรียหันหลังกับการดูแลประชาชน มีการสั่งให้ทหารเข้าไปห้ามไม่ให้ประชาชนเดินทางออกนอกพื้นที่เพื่อไปทำงานหรือซื้ออาหาร และทหารก็ยิงคนตายในการ “คุมสถานการณ์”

นอกจากปัญหาความยากจนที่มาจากนโยบายเสรีนิยมกลไกตลาดแล้ว ปัญหาหลักที่สองคือบริษัทยาข้ามชาติไม่สนใจลงทุนผลิตยาต้านโรคนี้ เพราะเท่าที่ผ่านมาคนไข้ส่วนใหญ่เป็นคนจนที่ไม่มีปัญญาจะซื้อยา บริษัทยาจึงแสวงหากำไรไม่ได้ นี่คืออีกตัวอย่างของความระยำของระบบทุนนิยม

โรคอีโบลาจะไม่ร้ายแรงเท่าที่เป็น ถ้าสังคมมนุษย์มีระบบสาธารณะสุขถ้วนหน้าที่มีคุณภาพและพลเมืองทุกคนเข้าถึงได้ และโรคนี้จะรักษาได้ถ้ามีการลงทุนโดยรัฐในการผลิตยา แทนที่จะพึ่งบริษัทเอกชนที่สนใจแต่กำไร

วิกฤตอีโบลาพิสูจน์ว่าเราต้องต่อสู้เพื่อปกป้องระบบสาธารณะสุขถ้วนหน้าที่รัฐบาลไทยรักไทยนำเข้ามาใช้ เพราะตอนนี้เผด็จการทหารประยุทธ์และพวกประจบสอพลอที่สนับสนุนการทำลายประชาธิปไตยต้องการทำลายระบบสาธารณะสุขไทยด้วย นอกจากนี้วิกฤตอีโบลาพิสูจน์ว่าเราต้องต่อสู้เพื่อสร้างสังคมนิยมแทนระบบทุนนิยมกลไกตลาด

Advertisements