ซีเซ็ก(Slavoj Žižek)เน่าเป็นขี้นานแล้ว

เมื่อสหายคนหนึ่งบอกผมว่าคนรุ่นใหม่บางคนชื่นชมSlavoj Žižek ผมตอบไปว่า “ซีเซ็กเน่าไปนานแล้ว ที่ไทยมันตามกันไม่ทัน! มันลงถังขยะแห่งประวัติศาสตร์ไปแล้วในการเป็นมาร์คซิสต์”

นี่คือเหตุผลที่ผมมองแบบนั้น

  1. ท่ามกลางสงครามจักรวรรดินิยมและปัญหาโลกร้อน มีผู้ลี้ภัยพยายามเข้ามาในยุโรป รัฐบาลต่างๆ และพวกฝ่ายขวาตกขอบก็จับมือกันด่าผู้ลี้ภัยและสนับสนุนมาตรการปิดกั้นไม่ให้ผู้ลี้ภัยเข้ามา แถมมักจะมีฝ่ายขวาที่เหยียดเชื้อชาติ สีผิว และศาสนาอิสลาม พูดเสมอว่า “พวกอิสลามไม่เหมือนเรา” ส่วนพวกเราฝ่ายซ้ายมาร์คซิสต์ประท้วงให้เปิดประเทศ ยกเลิกพรมแดน เอาเงินที่คนรวยสะสม หรือเงินที่รัฐใช้ทำสงคราม มาช่วยผู้ลี้ภัย เราสร้างองค์กรแนวร่วมที่ต่อต้านการเหยียดสีผิวหรืออิสลาม แล้วซีเซ็กมีจุดยืนอย่างไร? ซีเซ็กคล้อยตามพวกฝ่ายขวา เขาสนับสนุนการปิดกั้นผู้ลี้ภัยและเขียนว่า“พวกอิสลามไม่เหมือนเรา”
  2. ในเรื่อง “มูลค่าส่วนเกิน” ที่นายทุนขโมยจากการทำงานของกรรมาชีพ ซึ่งเป็นรากฐานสำคัญของทฤษฎีมูลค่าแรงงานของมาร์คซิสต์ ซีเซ็กปฏิเสธ ยิ่งกว่านั้นเขาไม่ให้ความสำคัญกับชนชั้นกรรมาชีพ เพราะผิดหวังในความล้าหลังของกรรมาชีพในบางยุค หรือมองว่า “มวลชนหลวมๆ” ที่จำกัดความยาก จะเป็นผู้เปลี่ยนสังคม หรือมองว่ามูลค่าสามารถผลิตจาก “เศรษฐกิจทางปัญญา” แบบลอยๆได้ ซึ่งไร้สาระและมองว่ามูลค่าส่วนเกินมาจากการผลิตแบบอุตสาหกรรมเท่านั้น ทั้งๆ ที่มาร์คซ์ไม่เคยแยกการทำงานด้วยแรงออกจากการทำงานทางปัญญา (อ่านเรื่องความสำคัญของทฤษฎีมูลค่าแรงงาน https://bit.ly/3nNZaZd )
  3. ซีเซ็กสนับสนุนTrumpในการเป็นประธานาธิบดีสหรัฐ เขาอ้างว่าถ้าTrump เข้ามาฝ่ายซ้ายจะมีพลัง มันเป็นแนวคิดซ้ายไร้เดียงสา แต่แย่กว่านั้นเพราะการที่Trump เข้ามา ทำให้ฟาสซิสต์ทั่วโลกได้กำลังใจ และคนของTrump ก็ไปปลุกระดมฟาสซิสต์ในโลกจริงทั้งในสหรัฐกับยุโรป คนอย่าง Kyle Rittenhouse ที่จับปืนไปยิงผู้ประท้วงความรุนแรงของตำรวจต่อคนผิวดำ เป็นคนที่ได้ใจจาก Trump
  4. ซีเซ็กปฏิเสธความสำคัญของการสร้างพรรค ซึ่งไม่น่าแปลกใจเพราะเขาอยากเป็น “วีรชน” คนเดียว
  5. ซีเซ็กไม่เข้าใจว่าสตาลินเป็นผู้นำการปฏิวัติซ้อนที่ทำลายการปฏิวัติสังคมนิยมที่นำโดยเลนิน กับ ทรอตสี้ ดังนั้นไม่สามารถวิเคราะห์แนวสตาลินได้ ไม่สามารถแยกเลนินออกจากสตาลินได้

ทั้งๆ ที่คนรุ่นใหม่ในไทยและนักวิชาการบางคนปลื้มซีเซ็ก โดยไม่รู้เรื่องอะไรและตามสถานการณ์สากลไม่ทัน ซึ่งเป็นปัญหาใหญ่ในสังคมไทย ข้อมูลข้างบนแสดงถึงความไร้เดียงสาของซีเซ็กในฐานะที่อ้างตัวว่าเป็นมาร์คซิสต์ แต่ยิ่งกว่านั้นมันแสดงว่าเขาเป็นนักวิชาการหอคอยงาช้างที่ไม่แคร์ว่าจะเกิดอะไรขึ้นในโลกจริง เขาชอบพูดเอามันเพื่อให้คนตื่นเต้น และเพื่อทำตัวเป็นดารา

ใจ อึ๊งภากรณ์